Robert Scott: Brytyjski odkrywca i wyprawa na Biegun Południowy

0

Robert Falcon Scott był wybitnym brytyjskim oficerem Royal Navy i legendarnym badaczem polarnym, który na zawsze zapisał się w historii eksploracji Antarktydy. Urodzony 6 czerwca 1868 roku, na styczeń 2026 roku miałby 158 lat. W swoim życiu poślubił Kathleen Bruce w 1908 roku, z którą doczekał się syna, Sir Petera Scotta, założyciela World Wide Fund for Nature (WWF). Jego kariera naznaczona była zarówno sukcesami, jak i tragicznym końcem podczas drugiej wyprawy na biegun południowy, która pochłonęła jego życie w 1912 roku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku miałby 158 lat.
• Żona/Mąż: Kathleen Bruce
• Dzieci: Sir Peter Scott
• Zawód: Oficer Royal Navy, badacz polarny
• Główne osiągnięcie: Dowództwo nad brytyjską narodową ekspedycją antarktyczną („Discovery”) i dotarcie do bieguna południowego (choć wyprzedzonym przez Amundsena).

Podstawowe informacje o Robercie Falconie Scocie

Robert Falcon Scott przyszedł na świat 6 czerwca 1868 roku w Plymouth, w hrabstwie Devon w Anglii. Był trzecim z sześciorga dzieci w rodzinie o głęboko zakorzenionych tradycjach wojskowych, co w naturalny sposób ukierunkowało jego przyszłą ścieżkę kariery. Autor Apsley Cherry-Garrard opisał go jako osobę o wzroście około 175 cm i imponującej klatce piersiowej mierzącej ponad 99 cm. Życie Roberta Falcona Scotta zakończyło się tragicznie około 29 marca 1912 roku na Lodowcu Szelfowym Rossa na Antarktydzie, w wieku zaledwie 43 lat. Jego śmierć nastąpiła podczas niefortunnego powrotu z bieguna południowego, zaledwie około 20 kilometrów od najbliższego magazynu z zapasami.

Życie prywatne Roberta Falcona Scotta

Tradycje rodzinne miały znaczący wpływ na kształtowanie się życia Roberta Falcona Scotta. Dorastał on w cieniu dokonań swoich krewnych – jego dziadek oraz czterej wujowie pełnili służbę w armii lub marynarce wojennej. W 1894 roku, gdy Robert służył na HMS „Vulcan”, jego ojciec utracił cały posiadany kapitał w wyniku nieudanych inwestycji. Ta finansowa katastrofa zmusiła 63-letniego Johna Scotta do podjęcia pracy jako menedżera browaru. Po śmierci ojca w 1897 roku, a następnie nagłej śmierci brata Archiego w 1898 roku, cały ciężar utrzymania finansowego matki i dwóch niezamężnych sióstr spadł na barki Roberta. W życiu osobistym Scott odnalazł szczęście, poślubiając w 1908 roku Kathleen Bruce. Owocem ich związku był syn, Sir Peter Scott, który w przyszłości stał się uznanym działaczem ekologicznym i założycielem World Wide Fund for Nature (WWF).

Kariera wojskowa i wczesna Roberta Falcona Scotta

Droga Roberta Falcona Scotta do sławy jako badacza polarnego rozpoczęła się od wczesnej edukacji i wstąpienia do Royal Navy. Po ukończeniu lokalnej szkoły oraz szkoły przygotowawczej Stubbington House, z powodzeniem zdał egzaminy wstępne na statek szkoleniowy HMS „Britannia”. W 1881 roku, mając zaledwie 13 lat, rozpoczął swoją karierę jako kadet. W lipcu 1883 roku ukończył szkolenie na siódmym miejscu w swojej klasie. Przełomowym momentem w jego karierze było spotkanie z Clementsiem Markhamem, sekretarzem Royal Geographical Society (RGS). 1 marca 1887 roku, podczas służby na HMS „Rover”, Scott wygrał wyścig kutrów, co zaimponowało Markhamowi. Scott wykazał się również zdolnościami technicznymi, kończąc w 1891 roku dwuletni kurs torpedowy na HMS „Vernon”. W jego wczesnej karierze wojskowej pojawił się jeden incydent, gdy w 1893 roku, podczas dowodzenia łodzią torpedową, Scott osadził ją na mieliźnie, za co otrzymał łagodne upomnienie.

Ekspedycje antarktyczne Roberta Falcona Scotta

Robert Falcon Scott jest najbardziej znany ze swoich pionierskich wypraw na Antarktydę, które miały kluczowe znaczenie dla brytyjskiej eksploracji i badań naukowych na tym kontynencie. Jego pierwsza wielka przygoda w regionach polarnych rozpoczęła się wraz z objęciem dowództwa nad brytyjską narodową ekspedycją antarktyczną, znaną jako wyprawa „Discovery”, która trwała od 1901 do 1904 roku. Podczas tej pionierskiej misji Scott ustanowił rekord południowy, docierając do szerokości 82°S. Co więcej, ekspedycja ta doprowadziła do odkrycia Płaskowyżu Antarktycznego. Po sukcesach i naukowych osiągnięciach pierwszej wyprawy, Scott podjął się drugiego, ambitnego zadania – zdobycia bieguna południowego. W tym celu zorganizował wyprawę „Terra Nova”, która odbyła się w latach 1910–1913. Wyprawa ta zakończyła się dotarciem do celu 17 stycznia 1912 roku przez pięcioosobową grupę pod dowództwem Scotta. Niestety, po dotarciu do bieguna, Scott i jego towarzysze odkryli, że zostali wyprzedzeni przez norweskiego badacza Roalda Amundsena o pięć tygodni. Tragiczny los spotkał zespół podczas drogi powrotnej z bieguna. Zmagając się z ekstremalnymi warunkami, wyczerpaniem i głodem, Scott i jego czterej towarzysze zmarli z wycieńczenia i wychłodzenia, znajdując się zaledwie około 20 kilometrów od magazynu z zapasami.

Wyprawa „Discovery” (1901–1904)

Wyprawa „Discovery” była pierwszą znaczącą inicjatywą badawczą pod dowództwem Roberta Falcona Scotta, mającą na celu eksplorację i naukowe poznanie Antarktydy. Pod jego kierownictwem, brytyjska narodowa ekspedycja antarktyczna postawiła sobie za cel dotarcie do jak najdalej wysuniętego na południe punktu. Scott ustanowił wówczas rekord południowy, osiągając szerokość geograficzną 82°S. Kolejnym kluczowym odkryciem było zidentyfikowanie i zbadanie Płaskowyżu Antarktycznego, co stanowiło znaczący krok w zrozumieniu topografii i geologii tego kontynentu. Mimo tych sukcesów, wyprawa „Discovery” nie obyła się bez trudności i wyzwań, w tym choroby szkorbutowej. Tragiczne okazało się również zdarzenie z marca 1902 roku, kiedy to George Vince stracił życie, ześlizgując się z przepaści podczas gwałtownej zamieci.

Wyprawa „Terra Nova” (1910–1913)

Druga i zarazem ostatnia wielka misja Roberta Falcona Scotta, nazwana wyprawą „Terra Nova”, miała jeden, nadrzędny cel: zdobycie bieguna południowego. Po latach przygotowań i zdobyciu doświadczenia podczas wyprawy „Discovery”, Scott wyruszył w kierunku najdalej wysuniętego punktu na Ziemi. Pięcioosobowa grupa pod jego bezpośrednim dowództwem, po wyczerpującej podróży, dotarła do celu 17 stycznia 1912 roku. Jednakże, radość ze zdobycia bieguna została przyćmiona przez gorzkie odkrycie. Na miejscu Scott zastał ślady obecności Roalda Amundsena, norweskiego odkrywcy, który wyprzedził jego zespół o pięć tygodni. Tragiczny los spotkał zespół podczas drogi powrotnej z bieguna. Zmagając się z ekstremalnymi warunkami, wyczerpaniem i głodem, Scott i jego czterej towarzysze zmarli z wycieńczenia i wychłodzenia.

Nagrody i osiągnięcia Roberta Falcona Scotta

Za swoje pionierskie dokonania w eksploracji Antarktydy i służbę w Royal Navy, Robert Falcon Scott został uhonorowany licznymi wyróżnieniami i nagrodami. Już w 1901 roku król Edward VII docenił jego zasługi, mianując go członkiem czwartej klasy Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (CVO). Po powrocie z pierwszej wyprawy antarktycznej, Scott otrzymał dalsze uznanie i awansował na komandora tego samego orderu. Jego wkład w rozwój wiedzy geograficznej został również doceniony przez środowiska naukowe. Za swoje dokonania otrzymał szereg prestiżowych medali, w tym prestiżowy Patron’s Medal w 1904 roku, Vega Medal w 1905 roku oraz Cullum Medal w 1906 roku. Pośmiertne uznanie przyszło w 1913 roku, kiedy to Scott został uhonorowany Medalem Polarnym. Jego status bohatera narodowego został przypieczętowany licznymi pomnikami, które wzniesiono w całej Wielkiej Brytanii.

Nauka i odkrycia Roberta Falcona Scotta

Wyprawy Roberta Falcona Scotta na Antarktydę miały nie tylko wymiar eksploracyjny, ale wniosły również znaczący wkład w rozwój nauki. Podczas tragicznej wyprawy „Terra Nova”, przy ciałach Scotta i jego towarzyszy odnaleziono niezwykłe znalezisko – pierwsze odkryte na Antarktydzie skamieniałości. Były to szczątki paproci z rodzaju *Glossopteris*, które stanowiły niepodważalny dowód na to, że ten obecnie lodowy kontynent był w odległej przeszłości zalesiony. To odkrycie miało ogromne znaczenie dla teorii tektoniki płyt i historii Ziemi. Mimo pewnych krytycznych uwag dotyczących dokładności niektórych pomiarów, wyprawa „Discovery” dostarczyła cennych danych biologicznych, zoologicznych i geologicznych, znacząco wzbogacając ówczesną wiedzę o regionach polarnych.

Kontrowersje i relacje związane z Robertem Falconem Scottem

Figura Roberta Falcona Scotta, mimo swojego heroicznego statusu, była również przedmiotem licznych kontrowersji i napięć relacyjnych. Jednym z najbardziej znanych konfliktów był jego ostry spór z Ernestem Shackletonem, innym prominentnym badaczem Antarktydy. Scott uważał obszar McMurdo Sound za swoje „pole pracy” i kategorycznie zabronił swojemu dawnemu koledze, Shackletonowi, korzystania z tamtejszej bazy. Podczas wyprawy „Discovery” Scott, jako oficer Royal Navy, sztywno trzymał się regulaminów marynarki wojennej, co często prowadziło do napięć z oficerami marynarki handlowej. Przez wiele dekad Scott był postrzegany jako ikona heroizmu i brytyjskiej odwagi, jednak pod koniec XX wieku zaczęto kwestionować jego kompetencje jako dowódcy. Niemniej jednak, współczesne analizy, pochodzące z XXI wieku, są bardziej łaskawe dla Scotta, wskazując, że ekstremalne spadki temperatur były główną przyczyną tragedii.

Ciekawostki dotyczące Roberta Falcona Scotta

Życie i kariera Roberta Falcona Scotta obfitowały w interesujące wydarzenia i detale, które dodają kolorytu jego biografii. Jako popularny bohater, Scott bywał zapraszany na elitarne salony, gdzie miał okazję spotykać się z arystokracją. Wśród jego towarzyskich kontaktów znaleźli się m.in. królowa Amelia Orleańska oraz książę Henryk Pruski. Charakterystycznym elementem jego wypraw był używany przez niego sztandar saneczkowy (sledge flag), który do dziś jest cennym eksponatem i jest przechowywany w katedrze w Exeter. Co ciekawe, między swoimi wielkimi wyprawami na Antarktydę, Scott podjął się również pracy w strukturach wywiadu. W 1906 roku pełnił funkcję asystenta dyrektora Wywiadu Marynarki Wojennej w Admiralicji.

Robert Falcon Scott pozostaje jedną z najbardziej ikonicznych postaci w historii eksploracji polarnej. Jego determinacja i odwaga w obliczu ekstremalnych wyzwań na Antarktydzie są nadal podziwiane, mimo tragicznego zakończenia jego ostatniej wyprawy. Jego dokonania naukowe i odkrycia, takie jak pierwsze antarktyczne skamieniałości, znacząco przyczyniły się do rozwoju wiedzy o naszej planecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Falcon_Scott