Neil Alden Armstrong, postać na zawsze wpisaną w annały historii jako pierwszy człowiek, który postawił stopę na powierzchni Księżyca, urodził się 5 sierpnia 1930 roku. Choć jego nazwisko jest nierozerwalnie związane z historycznym lądowaniem Apollo 11, warto pamiętać, że to Eugene Cernan jest uznawany za ostatniego człowieka, który chodził po Księżycu. Armstrong, wybitny inżynier i pilot, zmarł 25 sierpnia 2012 roku w wieku 82 lat. Jego życie było naznaczone niezwykłą pasją do lotnictwa, która rozpoczęła się w bardzo młodym wieku i doprowadziła go do szczytów ludzkich osiągnięć. Pomimo swoich spektakularnych sukcesów, Armstrong unikał rozgłosu, pozostając postacią enigmatyczną i skromną.
Neil Alden Armstrong, którego korzenie sięgały niemieckich, angielskich, szkocko-irlandzkich, irlandzkich i szkockich przodków, przyszedł na świat 5 sierpnia 1930 roku w Washington Township w stanie Ohio. Jego ojciec, Stephen Koenig Armstrong, oraz matka, Viola Louise (z domu Engel), wychowywali go wraz z dwójką młodszego rodzeństwa. Rodzina Armstrongów, ze względu na pracę ojca, prowadziła nomadzkie życie, zmieniając miejsce zamieszkania aż szesnaście razy w ciągu czternastu lat. Ta dynamiczna przeszłość z pewnością kształtowała młodego Neila, ucząc go adaptacji i odporności.
Historia miłości Armstronga do latania rozpoczęła się w wieku zaledwie dwóch lat, kiedy ojciec zabrał go na wyścigi lotnicze w Cleveland. Pierwszy lot w życiu, na pokładzie samolotu Ford Trimotor, zwanego „Blaszaną Gęsią”, odbył mając pięć lub sześć lat. Ta wczesna fascynacja zaowocowała zdobyciem certyfikatu studenta-pilota w dniu szesnastych urodzin, a pierwszy samodzielny lot miał miejsce w sierpniu 1946 roku. Co niezwykłe, wszystkie te uprawnienia lotnicze zdobył jeszcze przed uzyskaniem prawa jazdy na samochód, co świadczy o jego niezwykłym poświęceniu i naturalnym talencie do pilotażu.
Wykształcenie i wczesna kariera
Neil Armstrong był człowiekiem o wybitnym wykształceniu inżynierskim. Ukończył Purdue University, uzyskując tytuł Bachelor of Science (BS) w dziedzinie inżynierii lotniczej. Kontynuował naukę na University of Southern California, gdzie zdobył tytuł Master of Science (MS). Jego wiedza teoretyczna została szybko połączona z praktycznym doświadczeniem, gdy po wojnie rozpoczął pracę jako pilot testowy w stacji NACA, która stanowiła poprzedniczkę NASA. Tam zdobywał cenne doświadczenie, pilotując między innymi eksperymentalny samolot rakietowy North American X-15, z którym siedmiokrotnie osiągał ekstremalne prędkości i wysokości.
Zanim jeszcze Armstrong dołączył do NASA, jego zaangażowanie w rozwój technologii kosmicznych było już znaczące. Brał udział w programach lotów załogowych Sił Powietrznych USA (USAF), takich jak „Man in Space Soonest” w 1958 roku oraz projekt X-20 Dyna-Soar w 1960 roku. Te doświadczenia przygotowały go do kolejnych, jeszcze bardziej ambitnych wyzwań, które miały go wynieść na szczyty ludzkich eksploracji.
Służba wojskowa i udział w wojnie koreańskiej
Kariera wojskowa Neila Armstronga stanowiła ważny etap jego drogi do gwiazd. 16 sierpnia 1950 roku został oficjalnie zakwalifikowany jako lotnik morski (naval aviator) w ramach Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (US Navy). Jego służba w wojsku nie ograniczała się do szkolenia; Armstrong brał czynny udział w działaniach wojennych podczas wojny koreańskiej. Latając na myśliwcach Grumman F9F Panther, startował z pokładu lotniskowca USS Essex, wykazując się odwagą i profesjonalizmem w trudnych warunkach bojowych.
Kariera w NASA i droga do Księżyca
W 1962 roku Neil Armstrong został wybrany do Korpusu Astronautów NASA, dołączając do tzw. Drugiej Grupy (Group 2). Był pierwszym cywilnym astronautą NASA, który odbył podróż w kosmos. Jego kariera w agencji kosmicznej była naznaczona zarówno sukcesami, jak i momentami grozy. W marcu 1966 roku Armstrong dowodził misją Gemini 8, podczas której wraz z Davidem Scottem przeprowadził pierwsze w historii dokowanie dwóch pojazdów kosmicznych. Misja ta jednak wymagała awaryjnego przerwania z powodu niebezpiecznego wirowania statku, wywołanego przez zablokowany silnik odrzutowy.
Droga do historycznego lądowania na Księżycu nie była pozbawiona niebezpieczeństw. Podczas przygotowań do misji Apollo 11, Armstrong niemal stracił życie, musząc katapultować się z pojazdu Lunar Landing Research Vehicle (LLRV) na sekundy przed jego rozbiciem się i wybuchem na ziemi. To dramatyczne wydarzenie podkreślało ryzyko związane z eksploracją kosmosu i determinację astronautów.
Historyczne lądowanie na Księżycu
20 lipca 1969 roku stał się dniem na zawsze zapisanym w historii ludzkości. Neil Armstrong, jako dowódca misji Apollo 11, wraz z Buzzem Aldrinem, wylądował modułem księżycowym „Eagle” na powierzchni Srebrnego Globu. Kilka godzin później, 21 lipca, Armstrong jako pierwszy człowiek postawił stopę na Księżycu, wypowiadając słynne słowa: „To jest mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości”. Te słowa stały się symbolem ludzkich ambicji i możliwości. Jego obecność na Księżycu, choć jako pierwszy człowiek, była częścią szerszego programu NASA, który miał na celu eksplorację kosmosu, a jego dokonanie było bezpośrednim wypełnieniem celu narodowego postawionego przez prezydenta Johna F. Kennedy’ego w 1961 roku.
Misja Apollo 11, w której Neil Armstrong był kluczową postacią, trwała łącznie 8 dni, 14 godzin i 12 minut. Podczas swojej jedynej aktywności pozapojazdowej (EVA) na powierzchni Księżyca, Armstrong spędził 2 godziny i 31 minut poza lądownikiem, zbierając próbki i przeprowadzając eksperymenty. Jego misja była kulminacją lat pracy i poświęcenia tysięcy ludzi zaangażowanych w ramy programu Apollo. Choć często pamiętany jako pierwszy, warto wspomnieć, że Eugene Cernan z misji Apollo 17 jest tym, który jako ostatni opuścił powierzchnię Księżyca w grudniu 1972 roku.
Statystyki kosmiczne Neila Armstronga
- Łączny czas w kosmosie: 8 dni, 14 godzin i 12 minut
- Czas aktywności pozapojazdowej (EVA) na Księżycu: 2 godziny i 31 minut
Życie po NASA i działalność akademicka
Po zakończeniu swojej kariery astronauty w 1971 roku, Neil Armstrong nie zrezygnował z aktywnego udziału w świecie nauki i inżynierii. Poświęcił się nauczaniu, pracując jako profesor na Wydziale Inżynierii Aerokosmicznej na University of Cincinnati przez osiem lat, do 1979 roku. Jego doświadczenie i wiedza były niezwykle cenne dla młodych pokoleń inżynierów.
Armstrong był również angażowany do badania najważniejszych katastrof kosmicznych w historii USA. Służył w zespole badającym wypadek misji Apollo 13, a także był członkiem Komisji Rogersa, która analizowała przyczyny tragicznej katastrofy promu kosmicznego Challenger. Jego udział w tych komisjach świadczył o jego niezachwianym zaangażowaniu w bezpieczeństwo i postęp w dziedzinie eksploracji kosmosu.
Nagrody i osiągnięcia
Najwyższe odznaczenia państwowe
- Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom) – przyznany przez prezydenta Richarda Nixona
- Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru – przyznany przez Jimmy’ego Cartera w 1978 roku
- Złoty Medal Kongresu – przyznany w 2009 roku
Ciekawostki i spuścizna
Pierwszy spacer Neila Armstronga po Księżycu był wydarzeniem o globalnym zasięgu, oglądanym przez szacunkowo 530 milionów widzów na całym świecie. Armstrong, mimo swojej sławy, pozostał postacią skromną i unikał rozgłosu, co dodatkowo podkreślało jego niezwykłą osobowość. Po jego śmierci 25 sierpnia 2012 roku, świat pogrążył się w żałobie po stracie człowieka, który na zawsze zmienił nasze postrzeganie miejsca ludzkości we wszechświecie. Choć Neil Armstrong był pierwszym, to Eugene Cernan, jako ostatni człowiek na księżycu, również zapisał się w historii eksploracji kosmosu.
Kluczowe etapy kariery lotniczej i kosmicznej Neila Armstronga
- 1930: Narodziny w Ohio.
- Lata wczesne: Rozwój pasji do lotnictwa.
- 1946: Pierwszy samodzielny lot.
- 1950: Kwalifikacja jako lotnik morski w US Navy.
- Wojna koreańska: Udział w działaniach wojennych.
- Okres po wojnie: Praca jako pilot testowy w NACA.
- 1962: Wybór do Korpusu Astronautów NASA.
- 1966: Dowodzenie misją Gemini 8.
- 1969: Dowodzenie misją Apollo 11 i lądowanie na Księżycu.
- 1971: Rezygnacja z pracy w NASA.
- 1971-1979: Praca jako profesor na University of Cincinnati.
- 1972: Udział w komisji badającej wypadek misji Apollo 13.
- 1986: Członkostwo w Komisji Rogersa badającej katastrofę Challengera.
- 2012: Śmierć w wieku 82 lat.
Neil Alden Armstrong, człowiek, który jako pierwszy postawił stopę na Księżycu, pozostaje ikoną ludzkiej odwagi i dążenia do poznania nieznanego. Jego życie, od wczesnej fascynacji lotnictwem po historyczne lądowanie Apollo 11 i późniejszą działalność akademicką, stanowi inspirujący przykład determinacji, naukowego podejścia i skromności. Jego dziedzictwo wykracza poza same osiągnięcia kosmiczne, przypominając o sile ludzkiego ducha i nieograniczonych możliwościach, gdy podążamy za swoimi marzeniami.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto ostatni raz był na Księżycu?
Ostatnim człowiekiem, który stanął na Księżycu, był Gene Cernan. Był on dowódcą misji Apollo 17.
Kiedy ostatni człowiek stanął na księżycu?
Ostatni człowiek stanął na Księżycu 14 grudnia 1972 roku. Był to Gene Cernan podczas misji Apollo 17.
Czy ktoś umarł w przestrzeni kosmicznej?
Tak, zdarzały się śmiertelne wypadki w przestrzeni kosmicznej. Najbardziej znanym przykładem jest katastrofa promu Challenger, w której zginęła cała załoga.
Ile osób stanęło na Księżycu?
Na Księżycu stanęło łącznie dwanaście osób. Wszyscy oni byli astronautami amerykańskich misji programu Apollo.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong
