Marianne Ihlen: Muza Leonarda Cohena, historia miłości i słowa.

0

Marianne Ihlen (ur. 18 maja 1935 r.) była norweską muzą i wieloletnią partnerką kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Jej życie, choć naznaczone trudnymi doświadczeniami i burzliwymi związkami, stało się inspiracją dla jednych z najsłynniejszych utworów muzycznych XX wieku. Na maj 2024 roku Marianne Ihlen miałaby 89 lat. Jej historia to opowieść o niezwykłej kobiecie, która w latach 60. XX wieku stała się muzą dla jednego z najwybitniejszych artystów swoich czasów. Ich relacja, która rozkwitła na idyllicznej greckiej wyspie Hydra, zaowocowała powstaniem niezapomnianych utworów muzycznych i poetyckich. Choć życie Marianne obfitowało w wyzwania, od trudnego dzieciństwa po osobiste tragedie, zawsze potrafiła inspirować innych i odnajdywać w sobie siłę.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 89 lat (na maj 2024 r.)
• Żona/Mąż: Dwa razy zamężna (Axel Jensen, Jan Kielland Stang)
• Dzieci: Syn Axel Joachim Jensen
• Zawód: Muza, modelka, pracownica przemysłu naftowego, organizatorka
• Główne osiągnięcie: Inspiracja dla Leonarda Cohena, w tym utworów „So Long, Marianne” i „Bird on the Wire”

Podstawowe informacje o Marianne Ihlen

Pełne nazwisko, pochodzenie i daty życia

Marianne Christine Ihlen urodziła się 18 maja 1935 roku w malowniczej miejscowości Larkollen w Norwegii. Jej życie zakończyło się 28 lipca 2016 roku w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo, w wieku 81 lat, po zdiagnozowaniu choroby nowotworowej. Została zapamiętana jako postać kluczowa dla twórczości Leonarda Cohena, a jej wizerunek stał się nieodłącznym elementem dziedzictwa kanadyjskiego artysty.

Status ikony kultury i muza

Marianne Ihlen przeszła do historii przede wszystkim jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena w latach 60. XX wieku. Jej obecność i osobowość stanowiły bezpośrednią inspirację dla wielu jego najsłynniejszych utworów, czyniąc ją jedną z najbardziej rozpoznawalnych muz w świecie muzyki i literatury. Jej związek z Cohenem, choć skomplikowany, stał się symbolem artystycznej i emocjonalnej więzi, która przetrwała lata.

Życie prywatne i rodzinne Marianne Ihlen

Dzieciństwo i problemy zdrowotne w rodzinie

Dzieciństwo Marianne Ihlen przypadło na trudny okres II wojny światowej. W tym czasie jej ojciec zachorował na gruźlicę, co wymagało jego długiego leczenia w sanatorium. Niestety, choroba dotknęła również jej młodszego brata, Nilsa, który również zmagał się z gruźlicą. Te doświadczenia z pewnością wpłynęły na kształtowanie jej wrażliwości i postrzegania świata.

Pierwsze małżeństwo z Axelem Jensenem

W październiku 1958 roku, wbrew woli swoich rodziców, Marianne poślubiła norweskiego pisarza awangardowego Axela Jensena. Ceremonia odbyła się w kościele anglikańskim w Atenach. Związek ten, choć początkowo pełen nadziei, okazał się burzliwy i naznaczony licznymi zdradami ze strony Jensena. Ostatecznie, te trudności doprowadziły do ich rozwodu w 1962 roku.

Macierzyństwo – syn Axel Joachim Jensen

Owocem małżeństwa Marianne z Axelem Jensenem był jej jedyny syn, Axel Joachim Jensen, który urodził się 21 stycznia 1960 roku w Oslo. Macierzyństwo było dla Marianne ważnym doświadczeniem, a jej syn stał się centralną postacią w jej życiu, szczególnie w kontekście relacji z Leonardem Cohenem.

Relacja z Leonardem Cohenem

Relacja Marianne Ihlen z Leonardem Cohenem, która trwała w latach 1960–1967, rozpoczęła się na greckiej wyspie Hydra. Ich spotkanie nastąpiło krótko po tym, jak Marianne została porzucona przez swojego pierwszego męża. Cohen szybko stał się dla jej syna Axela postacią ojca, a dla niej partnerem, oferującym wsparcie finansowe i emocjonalne, które trwało przez wiele kolejnych lat, nawet po zakończeniu ich związku.

Wspólne życie na greckiej wyspie Hydra

Lata spędzone na idyllicznej greckiej wyspie Hydra stanowiły dla Marianne i Leonarda okres intensywnego tworzenia i miłości. Był to czas, kiedy Cohen czerpał inspirację z otaczającej go rzeczywistości, a Marianne była integralną częścią tej artystycznej atmosfery. Cohen stał się dla jej syna Axela przybranym ojcem, a dla niej partnerem, który wspierał ją finansowo i emocjonalnie przez wiele kolejnych lat, tworząc silną, choć niekonwencjonalną więź.

Edukacja i kariera zawodowa Marianne Ihlen

Wykształcenie handlowe i wczesne doświadczenia zawodowe

Mimo że ojciec Marianne marzył o tym, by została lekarzem lub prawnikiem, ona sama wybrała inną ścieżkę. W wieku 19 lat ukończyła studia biznesowe w Miejskiej Szkole Handlowej w Oslo. Po zdobyciu wykształcenia, Marianne podejmowała różnorodne prace, które pozwoliły jej zdobyć cenne doświadczenie. Pracowała między innymi jako sekretarka w biurze adwokackim, w sklepie obuwniczym, w kinie, a także angażowała się w działalność organizacji charytatywnej Save the Children.

Praca jako au pair

Jednym z etapów jej wczesnych doświadczeń zawodowych była praca jako au pair w Newcastle w Anglii. Ten okres pozwolił jej na poznanie innej kultury i zdobycie niezależności, co było cenne w kontekście jej późniejszego życia.

Niespełnione aspiracje aktorskie

Marianne Ihlen miała również marzenia związane z aktorstwem. Przygotowywała się do egzaminów wstępnych do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo, jednak ostatecznie zrezygnowała z tej drogi. Decyzja ta była podyktowana sprzeciwem rodziców oraz brakiem pewności siebie, co stanowiło przeszkodę w realizacji tego artystycznego celu.

Praca w przemyśle naftowym

Po powrocie do Norwegii w 1973 roku, Marianne związała się zawodowo z firmą Norwegian Contractors. Firma ta specjalizowała się w budowie platform wiertniczych, co stanowiło znaczącą zmianę w jej dotychczasowej ścieżce kariery. Praca ta pozwoliła jej na rozwój w innej, bardziej technicznej branży.

Współpraca z aktorką Juni Dahr

Pod koniec swojej kariery zawodowej, Marianne Ihlen zaangażowała się we współpracę z norweską aktorką Juni Dahr. Jej rola polegała na pomocy w organizacji logistycznej międzynarodowych tras koncertowych aktorki, co wymagało umiejętności organizacyjnych i zarządzania projektami.

Muzyka i dziedzictwo Marianne Ihlen jako muza

Inspiracja dla „So Long, Marianne”

Marianne Ihlen jest bez wątpienia najbardziej znana jako tytułowa bohaterka jednego z najsłynniejszych utworów Leonarda Cohena z 1967 roku – „So Long, Marianne”. To piękne i melancholijne pożegnanie stało się symbolem ich skomplikowanej relacji i na stałe wpisało jej imię w historię muzyki popularnej.

Pierwotny tytuł piosenki

Co ciekawe, pierwotnie utwór „So Long, Marianne” nosił tytuł „Come on, Marianne” i miał być zaproszeniem do zmian i wspólnej przyszłości. Jednak przed rozstaniem z Marianne, Leonard Cohen zmienił tekst na bardziej pożegnalny, nadając piosence jej ostateczną, melancholijną formę, która na stałe zapisała się w kanonie muzyki popularnej.

Geneza utworu „Bird on the Wire”

Marianne Ihlen była również inspiracją dla powstania innej znanej piosenki Cohena – „Bird on the Wire”. Geneza tego utworu sięga momentu, gdy Marianne zauważyła ptaka siedzącego na nowo zainstalowanym przewodzie telefonicznym na greckiej wyspie Hydra. Ten prosty obraz stał się dla Cohena metaforą wolności i tęsknoty, którą zawarł w tekście piosenki.

Obecność na okładkach

Wizerunek Marianne Ihlen został utrwalony nie tylko w muzyce, ale również w wizualnej historii albumów Leonarda Cohena. Jej zdjęcie, na którym widzimy ją w białym ręczniku przy maszynie do pisania Cohena, zdobi tył okładki albumu „Songs from a Room” z 1969 roku, podkreślając jej integralną rolę w jego artystycznym świecie.

Dedykacje poetyckie

Cohen wielokrotnie wyrażał swoje uczucia i wspomnienia o Marianne w swojej twórczości poetyckiej. Zadedykował jej tomik poezji „Flowers for Hitler”, a także wspominał o niej w tomie „The Energy of Slaves”. Te dedykacje świadczą o głębokim i trwałym wpływie Marianne na jego życie i twórczość.

Pośmiertny hołd

Dziedzictwo Marianne Ihlen jest nadal żywe i inspiruje artystów. Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) został nagrany jako hołd dla Marianne, pokazując, jak głęboko pozostała ona w sercu artysty. Ta kompozycja stanowi piękne pożegnanie i wyraz wiecznej pamięci.

Współczesne nawiązania

Ich wspólna historia nadal rezonuje w kulturze. Piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille z albumu „&” wydanego w 2024 roku, również nawiązuje do ich relacji, dowodząc, że historia miłosna Marianne i Leonarda Cohena wciąż fascynuje i inspiruje nowe pokolenia artystów i słuchaczy.

Osobowość i zainteresowania Marianne Ihlen

Wpływ na innych twórców i modeling dla artystów

Marianne Ihlen posiadała niezwykły dar inspirowania artystów. Oprócz Leonarda Cohena, jej wpływ sięgnął dalej. Zachęciła ona również Nicka Broomfielda do zostania dokumentalistą, pokazując, jak silny był jej oddziaływanie na ludzi ze świata sztuki. Warto również wspomnieć, że modelowała dla malarzy takich jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais, co świadczy o jej artystycznej duszy i estetycznym wyczuciu.

Zainteresowania duchowe i pasje artystyczne

W późniejszym okresie życia Marianne rozwinęła głębokie zainteresowanie buddyzmem tybetańskim, co świadczy o jej poszukiwaniach duchowych i dążeniu do wewnętrznego spokoju. W wolnym czasie poświęcała się również malarstwu, rozwijając swoje pasje artystyczne. Te zainteresowania ukazywały jej bogactwo wewnętrzne i dążenie do samorealizacji.

Zdrowie i ostatnie chwile Marianne Ihlen

Choroba nowotworowa i jej przebieg

Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne zdiagnozowano białaczkę. Choroba postępowała bardzo szybko, prowadząc do jej śmierci zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy. Był to tragiczny i nagły koniec życia kobiety, która przez lata inspirowała innych.

Ostatnia wiadomość od Cohena

Gdy Marianne była na łożu śmierci, Leonard Cohen wysłał do niej poruszający list. Ten gest był wyrazem ich głębokiej i trwałej więzi, która przetrwała lata rozłąki i był szeroko komentowany w mediach na całym świecie, podkreślając niezwykłą historię miłosną Marianne i Leonarda.

Treść listu

W swoim ostatnim liście do Marianne, Cohen napisał: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”. Te słowa, pełne czułości i zrozumienia, ukazują głębokie połączenie, które istniało między nimi do samego końca.

Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen

Eksperymenty z LSD i ich wpływ

Podczas pobytu w Meksyku w 1966 roku, Marianne Ihlen kilkakrotnie zażyła LSD, szukając wglądu w swoje dylematy życiowe. To doświadczenie, choć miało na celu poszukiwanie odpowiedzi, miało również swoje konsekwencje. Jej syn, Axel Joachim, również otrzymał ten środek od swojego biologicznego ojca w wieku 15 lat, co przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych.

Wpływ na syna

Eksperymenty z LSD, w które zaangażowała się Marianne oraz jej były mąż, miały znaczący wpływ na życie ich syna, Axela Joachima. Otrzymanie substancji psychodelicznej w młodym wieku przez Axela przyczyniło się do jego późniejszych zmagań z poważnymi problemami psychicznymi. W dorosłym życiu spędził on wiele czasu w placówkach leczniczych, co stanowiło bolesny rozdział w historii rodziny.

Konfrontacja z Suzanne Elrod

W 1972 roku Marianne Ihlen doświadczyła trudnego momentu, gdy została wyrzucona z domu Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Suzanne przyjechała na wyspę z synem Adamem i zażądała domu wyłącznie dla siebie, co zmusiło Marianne do nagłego opuszczenia miejsca, które było dla niej domem i ostoją.

Nagłe opuszczenie wyspy

Nagłe opuszczenie Hydry przez Marianne było bezpośrednim skutkiem konfrontacji z Suzanne Elrod. Suzanne przybyła na wyspę z synem Adamem i zażądała wyłącznego prawa do domu, co postawiło Marianne w sytuacji bez wyjścia. To wydarzenie zakończyło pewien etap w jej życiu i zmusiło do poszukiwania nowego miejsca.

Ciekawostki z życia Marianne Ihlen

Praca na jachcie i odzyskanie pewności siebie

W 1958 roku, przed swoim pierwszym małżeństwem, Marianne pracowała na luksusowym szkunerze „Stromie Seas” jako kucharka, hostessa i niania. Praca na tym jachcie, należącym do spadkobierców banku Barclays, pozwoliła jej odzyskać pewność siebie po zdradach pierwszego męża. Był to okres, w którym mogła na nowo odkryć swoją wartość i niezależność.

Niecodzienny transport dziecka

W sierpniu 1960 roku, Marianne i Leonard Cohen stanęli przed nietypowym wyzwaniem. Postanowili powierzyć niemowlę, małego Axela Joachima, przypadkowo poznanej załodze linii lotniczych SAS. W ten sposób chcieli oszczędzić dziecku trudów długiej podróży samochodem przez Europę. Załoga SAS bezpiecznie dostarczyła dziecko z Grecji do jego babci w Oslo, co stanowi przykład niekonwencjonalnego podejścia do rodzicielstwa w tamtych czasach.

Wartość listów miłosnych

W czerwcu 2019 roku kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Leonarda Cohena do Marianne Ihlen została sprzedana na aukcji w Christie’s. Listy te, będące świadectwem ich burzliwej relacji, osiągnęły rekordową kwotę 876 000 dolarów, potwierdzając ogromne znaczenie ich związku dla historii kultury i literatury.

Rekordowa kwota

Listy miłosne od Cohena do Marianne Ihlen wylicytowano za łączną kwotę 876 000 dolarów, co jest znaczącą sumą i świadczy o ich historycznej i emocjonalnej wartości. Ta aukcja potwierdziła, jak głęboki ślad pozostawiła ich relacja w świecie sztuki i kultury.

Znaczenie historyczne

Wysoka cena aukcyjna listów miłosnych od Cohena do Marianne Ihlen podkreśla ogromne znaczenie ich związku dla historii kultury i literatury. Te osobiste dokumenty stały się cennym świadectwem epoki i niezwykłej więzi między dwojgiem artystów, wpływając na sposób, w jaki postrzegamy ich dziedzictwo.

Pierwsze spotkanie z Cohenem

Pierwsze spotkanie Marianne Ihlen z Leonardem Cohenem miało miejsce w sklepie u Katsikasa na greckiej wyspie Hydra. To tam, w zwykłym, codziennym otoczeniu, narodziła się relacja, która miała odmienić życie obojga i wpłynąć na kształt muzyki XX wieku. Leonard zaprosił ją do swojego stolika, rozpoczynając tym samym rozmowę, która miała przerodzić się w burzliwą historię miłości.

Wsparcie finansowe

Nawet po rozstaniu, Leonard Cohen nie zapomniał o Marianne. Przez lata wysyłał jej pieniądze, aby pomóc jej w utrzymaniu. To świadczy o głębokim szacunku i trosce, jaką żywił do niej, mimo że ich romantyczny związek dobiegł końca. To wsparcie finansowe było ważnym elementem ich długotrwałej przyjaźni.

Powrót do Norwegii

Po latach spędzonych w Grecji i Kanadzie, Marianne Ihlen ostatecznie osiadła w Oslo. To właśnie tam, u boku swojego drugiego męża, Jana Kiellanda Stanga, odnalazła spokój i stabilizację. Powrót do ojczyzny stanowił dla niej zamknięcie pewnego etapu i możliwość rozpoczęcia nowego, spokojniejszego życia.

Dokument o jej życiu

Historia Marianne Ihlen i jej relacja z Leonardem Cohenem zostały uwiecznione w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” z 2019 roku. Film ten przybliża widzom złożoność ich związku i wpływ, jaki wywarli na siebie nawzajem, stanowiąc cenne świadectwo ich wspólnej podróży.

Serial biograficzny

Ich burzliwa miłość stała się również inspiracją dla serialu biograficznego „So Long, Marianne”, który miał swoją premierę w 2024 roku. Produkcja ta pokazuje dalszy ciąg opowieści o Marianne i Leonardzie, przybliżając ich historię nowemu pokoleniu widzów i podkreślając jej ponadczasowy charakter.

Wieczna muza

Do końca życia Marianne Ihlen pozostała skromną osobą, rzadko udzielającą wywiadów na temat swojej relacji ze sławnym bardem. Mimo swojego statusu ikony kultury i muzy, nigdy nie dążyła do zewnętrznego rozgłosu. Jej dziedzictwo tkwi przede wszystkim w inspiracji, jaką dawała artystom, i w trwałym śladzie, jaki odcisnęła na twórczości Leonarda Cohena, pozostając na zawsze jego wieczną muzą.

Kluczowe wydarzenia z życia Marianne Ihlen

Chronologia życia Marianne Ihlen

• 1935: Urodziny Marianne Christine Ihlen 18 maja w Larkollen w Norwegii.
• II wojna światowa: Choroba ojca (gruźlica) i brata (Nils) w rodzinie.
• 1958: Praca na luksusowym szkunerze „Stromie Seas”.
• Październik 1958: Małżeństwo z Axelem Jensenem w Atenach.
• Styczeń 1960: Narodziny syna, Axela Joachima Jensena w Oslo.
• 1960–1967: Związek z Leonardem Cohenem, narodziny relacji na greckiej wyspie Hydra.
• 1966: Eksperymenty z LSD podczas pobytu w Meksyku.
• 1967: Powstaje utwór „So Long, Marianne”.
• 1969: Zdjęcie Marianne na okładce albumu Cohena „Songs from a Room”.
• 1972: Wyrzucenie z domu Cohena na Hydrze przez Suzanne Elrod.
• 1973: Powrót do Norwegii i praca w Norwegian Contractors.
• 1979: Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem.
• 28 lipca 2016: Śmierć Marianne Ihlen w Oslo.
• 2019: Film dokumentalny „Marianne & Leonard: Words of Love”.
• 2019: Aukcja listów miłosnych od Cohena.
• 2024: Serial biograficzny „So Long, Marianne”.

Wpływ Marianne Ihlen na sztukę i kulturę

Dzieła inspirowane Marianne Ihlen

Marianne Ihlen stała się nie tylko muzą, ale także integralną częścią procesu twórczego wielu artystów. Jej wpływ można dostrzec w konkretnych dziełach, które powstały dzięki jej obecności i osobowości:

• „So Long, Marianne” (1967) – jeden z najsłynniejszych utworów Leonarda Cohena, nazwany na jej cześć.
• „Bird on the Wire” – piosenka inspirowana obserwacją ptaka na Hydrze, którą zauważyła Marianne.
• Okładka albumu „Songs from a Room” (1969) – zdjęcie Marianne na tyle okładki.
• Tomik poezji „Flowers for Hitler” – dedykacja dla Marianne.
• Tom „The Energy of Slaves” – wspomnienie o Marianne.
• Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) – hołd dla Marianne.
• Piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille (2024) – nawiązanie do ich relacji.

Osoby inspirowane przez Marianne Ihlen

• Leonard Cohen: Partner, poeta, muzyk, autor wielu utworów inspirowanych ich związkiem.
• Nick Broomfield: Dokumentalista, którego Marianne zachęciła do podjęcia tej drogi zawodowej.
• Malarze: Anthony Kingsmill i Marcelle Maltais, dla których Marianne pozowała.

Kluczowe fakty i ciekawostki

Warto wiedzieć: Historia Marianne Ihlen i Leonarda Cohena, choć często postrzegana przez pryzmat ich burzliwego romansu, jest także opowieścią o głębokiej przyjaźni i wzajemnym wsparciu, które przetrwało lata.

Życie rodzinne i związki

Kariera zawodowa i wykształcenie

Kontrowersje i trudne momenty

• Eksperymenty z LSD: Podjęte w Meksyku w 1966 roku.
• Wpływ na syna: Podanie LSD Axelowi Joachimowi przez ojca w wieku 15 lat, co przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych.
• Problemy syna: Zmagania Axela Joachima z poważnymi problemami psychicznymi i pobyt w placówkach leczniczych.
• Konfrontacja z Suzanne Elrod: Wyrzucenie z domu Cohena na Hydrze w 1972 roku.

Historia Marianne Ihlen to fascynująca opowieść o sile inspiracji, złożonych relacjach i artystycznym dziedzictwie, które przetrwało pokolenia. Jej życie, choć naznaczone trudnościami, ostatecznie stało się symbolem piękna i głębi ludzkich doświadczeń. Jako wieczna muza i osoba o bogatym wnętrzu, Marianne Ihlen na zawsze pozostanie ważną postacią w historii kultury XX wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen