Louis Germain David de Funès de Galarza, powszechnie znany jako Louis de Funès, był francuskim aktorem komediowym, którego niepowtarzalny styl i ekspresja uczyniły go jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii kina. Urodzony 31 lipca 1914 roku, zmarł 27 stycznia 1983 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo filmowe. Jego życie osobiste, naznaczone głęboką wiarą i nieśmiałością wbrew scenicznym kreacjom, oraz burzliwa kariera, od trudnych początków po status legendy, stanowią fascynującą opowieść o drodze na szczyt. Wśród bliskich znany jako „Fufu”, zapisał się w historii jako najbardziej dochodowy aktor francuskiej kinematografii, a jego talent językowy pozwolił mu swobodnie posługiwać się trzema językami.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 27 stycznia 1983 roku, w momencie śmierci, miał 68 lat.
- Żona/Mąż: Jeanne Barthelémy de Maupassant
- Dzieci: Dwóch synów: Olivier i Patrick (syn z pierwszego małżeństwa Jeanne).
- Zawód: Aktor komediowy, pianista jazzowy.
- Główne osiągnięcie: Najbardziej dochodowy aktor francuskiej kinematografii, mistrz ekspresji komediowej.
Podstawowe informacje biograficzne Louisa de Funès
Louis Germain David de Funès de Galarza przyszedł na świat 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, na przedmieściach Paryża. Mierzył zaledwie 1,64 m, a jego przedwczesna łysina, początkowo postrzegana jako przeszkoda, z czasem stała się jednym z jego znaków rozpoznawczych. Jego rodzice, Carlos Luis de Funès de Galarza i Leonor Soto Reguera, pochodzili z Sewilli w Hiszpanii, a ich związek był początkowo nieakceptowany przez rodziny, co skłoniło ich do emigracji do Francji w 1904 roku. Louis de Funès zmarł 27 stycznia 1983 roku w Nantes, w wieku 68 lat, po trzecim ataku serca. Wśród najbliższych znany był pod serdecznym przydomkiem „Fufu”.
Warto wiedzieć: Louis de Funès był najbardziej dochodowym aktorem w historii francuskiej kinematografii, a jego filmy regularnie przyciągały miliony widzów.
Rodzina i życie prywatne Louisa de Funès
Louis de Funès był głęboko wierzącym katolikiem, a jego prywatne usposobienie było dalekie od energicznych i często chaotycznych postaci, które kreował na ekranie. Był znany ze swojej nieśmiałości, powściągliwości i skromności. W 1943 roku poślubił Jeanne Barthelémy de Maupassant, z którą przeżył 40 lat, aż do swojej śmierci. Jeanne, pracująca jako sekretarka w szkole muzycznej, stanowiła dla niego ogromne wsparcie przez całą karierę. Owocem tego związku było dwóch synów: Olivier, który na krótko wkroczył na ścieżkę aktorską, grając u boku ojca w kilku filmach, zanim został pilotem linii Air France Europe, oraz Patrick, syn Jeanne z poprzedniego małżeństwa.
Warto wiedzieć: Prywatnie Louis de Funès był człowiekiem niezwykle nieśmiałym i powściągliwym, co stanowiło fascynujący kontrast z jego wybuchowymi scenicznymi kreacjami.
Kariera zawodowa Louisa de Funès
Droga Louisa de Funèsa do sławy była długa i wyboista. Zanim odniósł sukces, pracował jako pianista jazzowy w paryskich barach oraz imał się różnych prac fizycznych. Jego debiut filmowy nastąpił w 1945 roku w filmie „La Tentation de Barbizon”, gdzie wystąpił jedynie przez 40 sekund. Przez kolejne lata zagrał w ponad 80 filmach, zazwyczaj w rolach drugoplanowych lub epizodycznych, zanim otrzymał pierwszą znaczącą rolę. Przełom nastąpił w 1964 roku, w wieku 49 lat, za sprawą filmu „Żandarm z Saint-Tropez”.
Film „Żandarm z Saint-Tropez” zapoczątkował niezwykle popularną serię sześciu filmów o przygodach żandarma Cruchota, w których Louis de Funès stworzył jedną ze swoich najbardziej ikonicznych postaci. Jego kolejny wielki sukces przyszedł wraz z filmem „Wielka włóczęga” (1966), który zgromadził 17,27 miliona widzów, stając się jednym z najbardziej dochodowych filmów w historii Francji. W latach 1964–1979 Louis de Funès siedmiokrotnie znajdował się na szczycie listy najbardziej dochodowych filmów roku we Francji, co podkreśla jego status gwiazdy gwarantującej frekwencję w kinach. Jego styl aktorski, charakteryzujący się niezwykłą ekspresją twarzy, tikami i błyskotliwym timingiem, przyniósł mu przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”. Łącznie wystąpił w ponad 150 produkcjach filmowych i około 100 przedstawieniach teatralnych.
Warto wiedzieć: Louis de Funès zadebiutował na ekranie w wieku 31 lat, a przełom w jego karierze nastąpił w wieku 49 lat dzięki filmowi „Żandarm z Saint-Tropez”.
Etapy kariery
- Trudne początki: Prace fizyczne i dorywcze, pianista jazzowy.
- Debiut filmowy: 1945 rok, film „La Tentation de Barbizon”.
- Droga do sławy: Ponad 80 filmów z epizodami i rolami drugoplanowymi.
- Przełom: Film „Żandarm z Saint-Tropez” (1964).
- Największy sukces komercyjny: Film „Wielka włóczęga” (1966).
Nagrody i osiągnięcia Louisa de Funès
Za swój wybitny wkład w kulturę francuską Louis de Funès został uhonorowany licznymi wyróżnieniami. W 1973 roku otrzymał tytuł Kawalera Legii Honorowej, najwyższego francuskiego odznaczenia państwowego. Kulminacją uznania jego dorobku artystycznego było przyznanie mu Honorowego Cezara w 1980 roku za całokształt twórczości aktorskiej, co stanowiło potwierdzenie jego trwałego miejsca w historii francuskiego kina.
Warto wiedzieć: W 1980 roku Louis de Funès otrzymał Honorowego Cezara za całokształt swojej twórczości.
| Rok | Nagroda | Wyróżnienie |
|---|---|---|
| 1973 | Legia Honorowa | Kawaler |
| 1980 | Cezar | Honorowy Cezar za całokształt twórczości |
Zdrowie Louisa de Funès
Problemy zdrowotne, w szczególności kardiologiczne, zaczęły znacząco wpływać na karierę Louisa de Funèsa w drugiej połowie lat 70. W marcu 1975 roku przeszedł pierwszy poważny atak serca, który wymusił przerwę w jego działalności zawodowej. Intensywność jego występów na ekranie i scenie, połączona z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, okazała się zbyt obciążająca dla jego organizmu. Louis de Funès zmarł 27 stycznia 1983 roku w wyniku trzeciego, śmiertelnego ataku serca, zaledwie kilka miesięcy po premierze swojego ostatniego filmu.
Warto wiedzieć: Pierwszy poważny atak serca Louisa de Funèsa miał miejsce w 1975 roku, co zmusiło go do tymczasowego wycofania się z życia zawodowego.
Hobby i pasje Louisa de Funès
Poza światem filmu, Louis de Funès pielęgnował głęboką pasję do ogrodnictwa, a w szczególności do róż. W ogrodach swojego zamku Château de Clermont założył rozległe rosarium, w którym osobiście pielęgnował swoje ulubione kwiaty, znajdując w tym ukojenie i relaks. Ta pasja została uhonorowana w 1980 roku, kiedy oficjalnie nazwano jedną z odmian róży jego imieniem – „Louis de Funès rose”. Od młodości aktor pasjonował się również rysunkiem oraz grą na pianinie, co świadczy o jego wszechstronnych artystycznych zainteresowaniach, które z pewnością wpłynęły na jego rozwój jako aktora.
Warto wiedzieć: Louis de Funès był zapalonym ogrodnikiem, a jedna z odmian róż nosi jego imię.
Inne role i projekty Louisa de Funès
Zanim Louis de Funès zdobył sławę jako aktor filmowy, jego codzienność była związana z pracą w branży rozrywkowej, w tym z dubbingiem zagranicznych artystów, takich jak włoski komik Totò. Teatr stanowił ważny element jego kariery przez cały czas, nawet w szczycie jego popularności filmowej. Jego kluczowym osiągnięciem scenicznym była rola w sztuce „Oscar”, którą z sukcesem przeniósł na ekran. W 1980 roku, realizując swoje marzenie, Louis de Funès wyreżyserował i zagrał główną rolę w filmowej adaptacji klasycznej sztuki Moliera „Skąpiec” (L’Avare), dowodząc swojej wszechstronności i głębokiego zrozumienia dla klasyki.
Warto wiedzieć: Louis de Funès zrealizował swoje wielkie marzenie, reżyserując i grając w filmowej wersji „Skąpca” Moliera.
Ciekawostki z życia Louisa de Funès
Louis de Funès mieszkał w malowniczym XVII-wiecznym Château de Clermont w Le Cellier, które stało się jego prywatnym azylem. Pamięć o wybitnym aktorze jest kultywowana w dwóch dedykowanych mu muzeach – jedno znajduje się w jego dawnym zamku, a drugie zostało otwarte w 2019 roku w Saint-Raphaël. Postać kucharza Skinnera z animowanego filmu „Ratatuj” (2007) produkcji Pixara była luźno wzorowana na zachowaniu, niskim wzroście i mowie ciała Louisa de Funèsa, co stanowi subtelny hołd dla jego wpływu na kulturę. Choć w krajach anglojęzycznych Louis de Funès pozostaje postacią niszową, cieszy się statusem legendy w Europie Kontynentalnej, krajach byłego bloku wschodniego, ZSRR, a także w Turcji, Iranie i Izraelu, co świadczy o uniwersalnym języku jego komedii.
Warto wiedzieć: Postać kucharza Skinnera z filmu animowanego „Ratatuj” była luźno wzorowana na Louisa de Funèsie.
| Aspekt | Informacja |
|---|---|
| Pełne nazwisko | Louis Germain David de Funès de Galarza |
| Data urodzenia | 31 lipca 1914 |
| Miejsce urodzenia | Courbevoie, przedmieścia Paryża |
| Data śmierci | 27 stycznia 1983 |
| Miejsce śmierci | Nantes |
| Wiek w chwili śmierci | 68 lat |
| Przydomek | „Fufu” (wśród bliskich) |
| Znajomość języków | Francuski, hiszpański, angielski |
| Wzrost | 1,64 m |
| Rok | Tytuł | Rola |
|---|---|---|
| 1964 | Żandarm z Saint-Tropez | Komisarz Cruchot |
| 1966 | Wielka włóczęga | Stanislas Lefebre, alias „Le Tontou” |
| 1967 | Hibernatus | Profesor Hubert de Tartas |
| 1969 | Wielkie wakacje | Profesor Stéphane Michonnet |
| 1970 | Mania wielkości | Don Salluste de Bazan |
| 1971 | Żandarm i kosmici | Komisarz Cruchot |
| 1973 | Przygody rabina Jakuba | Victor Pivert |
| 1976 | Skrzydełko czy nóżka | Charles Duchemin |
| 1979 | Żandarm i policjantki | Komisarz Cruchot |
| 1980 | Skąpiec (L’Avare) | Harpagon |
Louis de Funès, dzięki swojej niezwykłej charyzmie, niezrównanemu talentowi komediowemu i determinacji, stał się ikoną francuskiej kinematografii. Jego życiowa droga od skromnych początków do statusu legendy, naznaczona zarówno sukcesami, jak i wyzwaniami zdrowotnymi, stanowi inspirującą historię o sile pasji i wytrwałości. Pozostawił po sobie bogate dziedzictwo filmowe, które do dziś bawi i wzrusza widzów na całym świecie, potwierdzając jego ponadczasowy wkład w sztukę komedii.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co chorował Louis de Funès?
Louis de Funès cierpiał na problemy z sercem, które doprowadziły do jego śmierci. Doświadczał również problemów z krążeniem.
Ile lat żył Louis de Funès?
Louis de Funès żył 69 lat. Urodził się 31 lipca 1903 roku, a zmarł 27 stycznia 1983 roku.
Jaki był ostatni film z Louisem de Funèsem?
Ostatnim filmem, w którym wystąpił Louis de Funès, była komedia „Różowa Pantera: Powrót Różowej Pantery” z 1975 roku. Wcześniej zagrał również w filmie „Kapuśniaczek” z 1977 roku, który jest często uznawany za jego ostatnią znaczącą rolę.
Czy Louis de Funès był Francuzem?
Tak, Louis de Funès był Francuzem. Urodził się i wychował we Francji, a jego kariera aktorska rozkwitła właśnie tam.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_de_Fun%C3%A8s
