Jules Verne: Ojciec science fiction, wizjoner Dookoła Świata

0

Jules Gabriel Verne, francuski pisarz urodzony 8 lutego 1828 roku, to postać, która na zawsze zmieniła oblicze literatury, stając się jednym z niekwestionowanych ojców gatunku science fiction. Na dzień dzisiejszy, jego wiek wynosi 196 lat. Był najstarszym z pięciorga rodzeństwa, a jego ojciec, Pierre Verne, prawnik, miał znaczący wpływ na jego wczesne plany zawodowe. Jules Verne poślubił Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane 10 stycznia 1857 roku; z tego związku narodził się syn Michel Verne, a pisarz wychowywał także dwie pasierbice. Jego kluczowa współpraca z wydawcą Pierre-Julesem Hetzelem zaowocowała serią „Voyages extraordinaires”, w skład której weszły monumentalne dzieła takie jak „Podróż do wnętrza Ziemi” czy „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi”, które do dziś fascynują czytelników na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 196 lat (na dzień dzisiejszy)
• Żona/Mąż: Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane
• Dzieci: Michel Verne (syn), Valentine Morel i Suzanne Morel (pasierbice)
• Zawód: Pisarz
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z ojców science fiction, autor bestsellerowych powieści przygodowych i fantastycznonaukowych.

Kim był Jules Verne? Podstawowe informacje biograficzne

Jules Gabriel Verne, urodzony 8 lutego 1828 roku w Nantes, we Francji, jest postacią, której nazwisko nierozerwalnie kojarzy się z literaturą przygodową i pionierskimi wizjami przyszłości. Jego dom rodzinny znajdował się w malowniczym domu babci macierzyńskiej przy Rue Olivier-de-Clisson 4, na historycznej wyspie Île Feydeau, położonej na rzece Loarze. Pisarz zmarł 24 marca 1905 roku w wieku 77 lat w Amiens, w regionie Pikardia, gdzie do dziś znajduje się jego miejsce spoczynku na cmentarzu Cimetière de La Madeleine. Od 1979 roku, przez ponad cztery dekady, Jules Verne niezmiennie zajmuje drugie miejsce na globalnej liście najczęściej tłumaczonych autorów, plasując się tuż za Agathą Christie i wyprzedzając samego Williama Shakespeare’a. Jego fundamentalny wkład w rozwój literatury sprawił, że wraz z H.G. Wellsem i Hugo Gernsbackiem jest powszechnie uznawany za jednego z „ojców fantastyki naukowej” (science fiction). Rok 2005, upamiętniający setną rocznicę śmierci wielkiego pisarza, został ogłoszony we Francji „Rokiem Jules’a Verne’a”, co świadczy o jego nieprzemijającym znaczeniu dla kultury narodowej i światowej.

Rodzina i życie prywatne Jules Verne’a

Ojciec Julesa Verne’a, Pierre Verne, wywodził się z rodziny prawniczej z miasta Provins i sam wykonywał zawód prawnika (avoué). To właśnie on miał ambitne plany wobec syna, widząc go jako swojego następcę w rodzinnej kancelarii. Matka pisarza, Sophie Allotte de La Fuÿe, była córką kapitana żeglugi i pochodziła z rodziny o dalekich szkockich korzeniach, co mogło wpłynąć na wczesną fascynację młodego Julesa morzem i podróżami. Jules był najstarszym z pięciorga rodzeństwa. Miał brata Paula (urodzonego w 1829 roku) oraz trzy siostry: Anne „Annę” (1836), Mathilde (1839) i Marie (1842). 10 stycznia 1857 roku Jules Verne poślubił Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane. Z tego związku narodził się ich jedyny syn, Michel Verne, który również stał się pisarzem. Verne przyjął także pod swój dach dwie pasierbice, Valentine i Suzanne Morel, pochodzące z pierwszego małżeństwa Honorine.

W swojej młodości Jules Verne doświadczył dwóch bolesnych zawodów miłosnych. Pierwszym była nieszczęśliwa miłość do kuzynki Caroline, która w 1847 roku poślubiła starszego od siebie o dwadzieścia lat Émile’a Dezaunaya, co według biografów nadało jego wczesnym dziełom melancholijny ton. Kolejnym rozczarowaniem była relacja z Rose Herminie Arnaud Grossetière, której rodzice nie wyrazili zgody na jej związek z niezamożnym studentem, wydając ją w 1848 roku za bogatego właściciela ziemskiego.

Kariera literacka Jules Verne’a

Przełomowym momentem w karierze Jules Verne’a stała się jego współpraca z wydawcą Pierre-Julesem Hetzelem, który umożliwił stworzenie monumentalnej serii „Voyages extraordinaires” (Nadzwyczajne podróże). Ta kolekcję dzieł, która obejmowała takie arcydzieła jak „Podróż do wnętrza Ziemi” (1864) czy „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” (1870), zrewolucjonizowała gatunek literatury przygodowej. Początkowo Verne, pod silnym wpływem Victora Hugo, skupiał się na pisaniu sztuk teatralnych, a jego debiutem scenicznym była komedia „Les Pailles rompues” (1850), której wystawienie pomógł mu Alexandre Dumas fils. W 1851 roku nawiązał współpracę z magazynem „Musée des familles”, gdzie publikował artykuły o charakterze edukacyjnym, łącząc wiedzę geograficzną i historyczną z angażującą fikcją literacką. Przez pewien czas Verne pracował jako sekretarz w Théâtre Lyrique w Paryżu, co pozwoliło mu na rozwijanie umiejętności pisarskich i współpracę z kompozytorem Aristide Hignardem przy tworzeniu oper komicznych.

Choć w krajach anglosaskich Verne był przez lata postrzegany głównie jako autor literatury dla młodzieży, co wynikało z uproszczonych i ocenzurowanych tłumaczeń, jego pozycja jako poważnego pisarza awangardowego zaczęła znacząco rosnąć od lat 80. XX wieku. Powieść „W 80 dni dookoła świata” (1872) okazała się jednym z największych sukcesów komercyjnych XIX wieku, co zaowocowało licznymi adaptacjami teatralnymi i operowymi jeszcze za życia autora, podkreślając jej potężny wpływ kulturowy. Verne był jednym z najbardziej poczytnych pisarzy swojej epoki, a jego dzieła wciąż budzą zainteresowanie czytelników na całym świecie. Jego literackie wizje, takie jak te przedstawione w „Podróży do wnętrza Ziemi” czy „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi”, stanowią kamienie milowe w historii literatury przygodowej i fantastycznonaukowej.

Podróże, które Jules Verne odbywał po świecie, niewątpliwie stanowiły potężne źródło inspiracji dla jego niezwykłych opisów miejsc i przygód. Jego podróże obejmowały różne regiony Europy oraz basen Morza Śródziemnego. Szczególnie inspirujące dla jego twórczości okazały się opisy statków, takich jak „Great Eastern”, który brał udział w projekcie położenia kabla telegraficznego przez Ocean Atlantycki do Stanów Zjednoczonych. Podróż przez Atlantyk do Ameryki Północnej i Kanady stała się inspiracją dla wielu jego opowieści. Jego książki były wzbogacane o wspaniałe ilustracje wykonane przez wybitnych artystów, takich jak Jules Férat czy George Roux, co dodawało wizualnego bogactwa jego niezwykłym historiom. Dzieła Verne’a były wielokrotnie adaptowane na potrzeby teatru i filmów dokumentalnych, co potwierdza ich trwały wpływ na różne formy sztuki.

Osiągnięcia i nagrody Jules Verne’a

W 1892 roku Jules Verne został uhonorowany prestiżowym Orderem Legii Honorowej w stopniu Oficera, co stanowiło oficjalne uznanie jego ogromnych zasług dla francuskiej kultury i literatury światowej. Jego powieść „W 80 dni dookoła świata” (1872) odniosła spektakularny sukces komercyjny, stając się jednym z najlepiej sprzedających się tytułów XIX wieku. Ogromna popularność tej książki doprowadziła do powstania licznych adaptacji teatralnych i operowych jeszcze za życia autora, co świadczy o jej wszechstronnym wpływie kulturowym. Verne był jednym z najchętniej czytanych pisarzy swoich czasów, a jego dzieła nadal fascynują czytelników na całym świecie. Powieści takie jak „Podróż do wnętrza Ziemi” czy „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” ugruntowały jego pozycję jako twórcy, który wyznaczył nowe kierunki w rozwoju literatury przygodowej i fantastycznonaukowej.

Niezwykłe podróże opisane przez Jules Verne’a, od głębin Ziemi po bezkresne oceany, przyniosły mu miano wizjonera. Jego powieści, w tym „Pięć tygodni w balonie” (Five Weeks in a Balloon) czy „Dzieci kapitana Granta”, były innowacyjne jak na swoje czasy. Wprowadził czytelników w fascynujący świat fantastyki naukowej, prezentując wizje przyszłości, które często okazywały się prorocze. Postać Kapitana Nemo, ikonicznego bohatera powieści „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” i „Tajemniczej wyspy”, stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci literackich w historii. Jego twórczość, tłumaczona i ceniona na całym świecie, zapewniła mu status niekwestionowanego klasyka literatury. Działalność Polskiego Towarzystwa Juliusza Verne’a jest dowodem na trwałe i żywe zainteresowanie jego literackim dziedzictwem.

Chronologia kariery i życia Jules Verne’a

Ciekawostki z życia Jules Verne’a

Jedna z popularnych legend, rozpowszechniona przez jego siostrzenicę, głosi, że 11-letni Jules próbował uciec z domu, udając się na statek „Coralie” jako chłopiec okrętowy. Jego rzekomym celem było zdobycie koralowego naszyjnika dla ukochanej kuzynki, jednak ojciec miał go pokrzyżować plany, łapiąc go w ostatniej chwili w porcie Paimbœuf. Podczas studiów w Paryżu Verne był świadkiem burzliwych wydarzeń rewolucji 1848 roku i powstania Drugiej Republiki. W listach do rodziny opisywał zbombardowane miasto i barykady na ulicach, co świadczy o jego bezpośrednim zetknięciu z historycznymi zawirowaniami. Jako młody mężczyzna, w 1851 roku, Verne uniknął poboru do wojska dzięki szczęśliwemu losowaniu, co skomentował w liście do ojca, podkreślając, że życie żołnierza wymaga porzucenia wszelkiej godności. W tym samym okresie założył wraz z dziesięcioma przyjaciółmi klub kolacyjny dla kawalerów, nazwany „Onze-sans-femme” (Jedenastu bez żony), co miało symbolizować ich niezależność i zaangażowanie w kariery artystyczne.

Motyw „robinsonady”, czyli historii rozbitka na bezludnej wyspie, towarzyszył Jules Verne’owi od wczesnego dzieciństwa. Jego nauczycielka, pani Sambin, opowiadała uczniom legendę o swoim zaginionym mężu kapitanie, który miał powrócić niczym Robinson Crusoe. To wczesne zetknięcie z motywem przetrwania w izolacji z pewnością miało znaczący wpływ na jego późniejszą twórczość, w której często pojawiają się wątki eksploracji i samotności. Jego powieści, takie jak „Tajemnicza wyspa” czy „Dzieci kapitana Granta”, często czerpały z tego archetypu, wzbogacając go o elementy naukowe i przygodowe. Warto podkreślić, że francuski pisarz i jego dzieła, w tym takie tytuły jak „Aventure de la mission Barsac” czy „Aventures de trois russes et de trois anglais”, nadal inspirują kolejne pokolenia czytelników i twórców.

Warto wiedzieć: Jules Verne nieprzerwanie od 1979 roku zajmuje drugie miejsce na liście najczęściej tłumaczonych autorów na świecie, wyprzedzając nawet tak wybitnego pisarza jak William Shakespeare.

Jules Verne, poprzez swoją niezwykłą twórczość, otworzył drzwi do świata fantastyki naukowej, inspirując pokolenia czytelników do odkrywania nieznanego i wyobrażania sobie przyszłości. Jego wizje technologii i podróży wciąż pobudzają wyobraźnię, czyniąc go jednym z najważniejszych pisarzy w historii literatury.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne