Igor Strawiński: Kompozytor, orkiestra – życie i twórczość

0

Igor Fiodorowicz Strawiński, rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent, urodził się 17 czerwca 1882 roku w Oranienbaumie. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych twórców muzyki XX wieku, kluczową postać modernizmu, która zrewolucjonizowała sposób myślenia o rytmie i formie muzycznej. W swoim życiu poślubił dwukrotnie: najpierw kuzynkę Jekatierinę Nosenko, z którą miał czworo dzieci, a następnie Wierę de Bosset. Zmarł 6 kwietnia 1971 roku w Nowym Jorku, mając 88 lat.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 6 kwietnia 1971 roku miał 88 lat.
• Żona/Mąż: Jekaterina Nosenko (pierwsza żona), Wiera de Bosset (druga żona).
• Dzieci: Czworo dzieci z pierwszego małżeństwa (w tym Teodor i Soulima).
• Zawód: Kompozytor, pianista, dyrygent.
• Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie muzyki XX wieku poprzez innowacyjne podejście do rytmu, harmonii i formy, ze szczególnym uwzględnieniem dzieł takich jak „Ognisty ptak”, „Pietruszka” i „Święto wiosny”.

Kim był Igor Strawiński?

Podstawowe informacje biograficzne

Igor Fiodorowicz Strawiński, urodzony 17 czerwca 1882 roku w Oranienbaumie, niedaleko Petersburga, jest postacią monumentalną w historii muzyki XX wieku. Jego życie naznaczone było burzliwymi losami i migracjami, co doprowadziło do przyjęcia obywatelstwa francuskiego w 1934 roku, a następnie amerykańskiego w 1945 roku. Zmarł 6 kwietnia 1971 roku w Nowym Jorku w wieku 88 lat. Jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych kompozytorów tego stulecia, kluczową postać muzycznego modernizmu, która zrewolucjonizowała myślenie o strukturze rytmicznej i formie muzycznej.

Pochodzenie i dane osobowe

Rodzina Strawińskich wywodziła się z polskiej szlachty herbu Sulima. Pierwotnie nazwisko brzmiało „Sulima-Strawiński”, jednak człon „Sulima” został porzucony. To polskie pochodzenie stanowiło ważny element tożsamości kompozytora. Igor Strawiński, syn Fiodora Strawińskiego, śpiewaka operowego i gwiazdy petersburskiego Teatru Maryjskiego, dorastał w kulturalnej atmosferze, choć jego relacje z rodzicami były skomplikowane.

Dzieciństwo i rodzina

Dzieciństwo Igora Strawińskiego było naznaczone trudnymi relacjami z rodzicami. Kompozytor wspominał, że żył w ciągłym strachu przed porywczym ojcem, Fiodorem, oraz odczuwał obojętność ze strony matki, Anny. Mimo to, Igor Strawiński rozpoczął naukę gry na fortepianie w wieku 8 lat. Przez pierwsze 27 lat życia kompozytor mieszkał w apartamencie przy Kanale Kriukowa w centrum Petersburga, tuż obok Teatru Maryjskiego. W 1906 roku Igor Strawiński poślubił swoją kuzynkę, Jekatierinę Nosenko, z którą miał czworo dzieci, w tym synów Teodora i Soulimę. Drugie małżeństwo zawarł w 1940 roku z Wierą de Bosset, z którą był związany już wcześniej.

Edukacja i początki kariery

Studia prawnicze

Zgodnie z wolą rodziców, Igor Strawiński zapisał się w 1901 roku na studia prawnicze na Uniwersytecie w Petersburgu. Jednak sam przyznawał, że był marnym studentem i rzadko pojawiał się na wykładach, poświęcając swój czas na naukę harmonii i kontrapunktu.

Relacja z Nikołajem Rimskim-Korsakowem

Podczas studiów prawniczych, Igor Strawiński zaprzyjaźnił się z Władimirem Rimskim-Korsakowem, synem słynnego kompozytora Nikołaja Rimskiego-Korsakowa. Nikołaj Rimski-Korsakow, widząc potencjał młodego Igora, udzielał mu prywatnych lekcji kompozycji, które trwały aż do śmierci mistrza w 1908 roku i miały fundamentalne znaczenie dla ukształtowania warsztatu kompozytorskiego Strawińskiego.

Kariera muzyczna i przełomowe dzieła

Współpraca z Siergiejem Diagilewem i Ballets Russes

Przełomem w karierze Igora Strawińskiego było spotkanie z impresariem Siergiejem Diagilewem, który zamówił u niego serię baletów dla Baletów Rosyjskich. Dzięki tej współpracy powstały legendarne dzieła: „Ognisty ptak” (1910), „Pietruszka” (1911) oraz „Święto wiosny” (1913). Te utwory przyniosły Strawińskiemu światową sławę i ugruntowały jego pozycję jako jednego z czołowych kompozytorów XX wieku.

Skandaliczna premiera „Święta wiosny”

Premiera baletu „Święto wiosny” w 1913 roku w Paryżu wywołała niemal zamieszki. Awangardowa muzyka i choreografia były tak szokujące dla ówczesnej publiczności, że doszło do głośnych protestów. Ten skandal, choć początkowo negatywny, paradoksalnie zapewnił kompozytorowi światową sławę i ugruntował jego reputację jako artysty łamiącego konwencje.

Okres rosyjski (1913–1920)

W okresie od 1913 do 1920 roku, Igor Strawiński czerpał z bogactwa rosyjskiego folkloru i poezji ludowej, tworząc dzieła takie jak „Lis” (1916) czy monumentalne „Wesele” (1923). Te kompozycje charakteryzują się silnym naciskiem na rytm i wyrazistymi melodiami inspirowanymi pieśniami ludowymi.

Okres neoklasyczny (1920–1951)

Po przeprowadzce do Francji w latach 20. XX wieku, Igor Strawiński zwrócił się ku estetyce XVIII wieku, rozpoczynając swój neoklasyczny okres twórczy. W tym czasie wykorzystywał formy sonatowe, symfoniczne i operowe, nawiązując do muzyki dawnych mistrzów. Powstały wówczas dzieła takie jak Oktet (1923), „Król Edyp” (1927) czy „Apollo i muzy” (1927).

Okres seryjny (1954–1968)

W późnym wieku Igor Strawiński przyjął technikę dwunastotonową (dodekafonię) Arnolda Schoenberga. Ten radykalny zwrot stylistyczny nastąpił w latach 1954–1968 i zaowocował dziełami o nowej, bardziej abstrakcyjnej fakturze, jak na przykład „Canticum Sacrum ad honorem Sancti Marci” (1955).

Życie prywatne i związki

Pierwsze małżeństwo i dzieci

W 1906 roku Igor Strawiński poślubił swoją kuzynkę, Jekatierinę Nosenko. Z tego związku, który trwał aż do śmierci Jekatieriny, urodziło się czworo dzieci. Wśród nich byli synowie Teodor i Soulima, którzy również związali się ze światem muzyki.

Drugie małżeństwo

W 1940 roku, po emigracji do Stanów Zjednoczonych, Igor Strawiński ożenił się z Wierą de Bosset. Ich związek trwał już od lat 20. XX wieku, a przez pewien czas kompozytor prowadził podwójne życie. Wiera de Bosset stała się jego drugą żoną i towarzyszką życia aż do śmierci kompozytora.

Działalność pozakompozytorska

Działalność literacka

Igor Strawiński pozostawił po sobie bogatą spuściznę pisarską, w tym autobiografię i serię wykładów, które powstały we współpracy z jego przyjacielem i asystentem Robertem Craftem. Te publikacje stanowią cenne źródło wiedzy o jego życiu i przemyśleniach artystycznych.

Kariera dyrygencka i pianistyczna

Oprócz komponowania, Igor Strawiński aktywnie występował jako dyrygent własnych utworów oraz pianista. Ta wszechstronność pozwalała mu na bezpośrednią interpretację swoich dzieł przed publicznością na całym świecie, prezentując swoje wizjonerskie podejście do muzyki.

Osiągnięcia, nagrody i dziedzictwo

Uznanie i wpływ na muzykę XX wieku

Igor Strawiński jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych kompozytorów XX wieku. Jego innowacyjne podejście do rytmu, harmonii i formy muzycznej miało ogromny wpływ na kolejne pokolenia kompozytorów. W 1998 roku magazyn „Time” umieścił go na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi stulecia.

Ważniejsze dzieła Igora Strawińskiego

Ciekawostki i kontrowersje

Zdolności muzyczne od dzieciństwa

Już jako dziecko Igor Strawiński wykazywał wybitne umiejętności czytania nut a vista, co pozwalało mu na studiowanie partytur z ogromnej prywatnej biblioteki ojca. Ta wczesna biegłość muzyczna stanowiła podstawę do dalszego rozwoju jego talentu kompozytorskiego.

Religijność i jej wpływ na twórczość

W latach 20. XX wieku Igor Strawiński przeszedł kryzys religijny, który zaowocował powrotem do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. To duchowe odrodzenie miało znaczący wpływ na jego twórczość, prowadząc do powstania wielu dzieł o charakterze sakralnym, takich jak „Symfonia Psalmów” (1930) czy Msza (1948).

Kontrowersje stylistyczne

Igor Strawiński był często krytykowany za „zdradę” poprzednich stylów. Jego nagłe przejścia od rosyjskiego folkloru do neoklasycyzmu, a później do serializmu, budziły konsternację u części krytyków. Ta ciągła ewolucja stylistyczna, choć dla jednych była oznaką geniuszu, dla innych stanowiła powód do oskarżeń o brak konsekwencji.

Nowojorskie lata i śmierć

Igor Strawiński zmarł 6 kwietnia 1971 roku w Nowym Jorku, w wieku 88 lat, z powodu obrzęku płuc. Jego ostatnie lata życia upłynęły w Stanach Zjednoczonych, gdzie kontynuował swoją aktywność artystyczną jako kompozytor, dyrygent i pianista.

Warto wiedzieć: Przez pierwsze 27 lat życia Igor Strawiński mieszkał w apartamencie przy Kanale Kriukowa w centrum Petersburga, tuż obok Teatru Maryjskiego, gdzie jego ojciec występował jako bas.

Kluczowe etapy życia i kariery

Igor Strawiński, przez całe swoje życie, był uosobieniem artystycznej odwagi i nieustannej ewolucji. Jego twórczość, od rewolucyjnych baletów inspirowanych rosyjskim folklorem po eleganckie dzieła neoklasyczne i pionierskie kompozycje serialne, wywarła niezatarty wpływ na kształt muzyki XX wieku. Strawiński pozostaje inspiracją dla tych, którzy odważnie podążają własną, artystyczną ścieżką, udowadniając, że prawdziwy geniusz tkwi w nieustannym rozwoju i przekraczaniu własnych ograniczeń.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Igor_Stravinsky