Donald Sutherland: Życie i kariera legendarnego aktora.

0

Donald McNichol Sutherland, urodzony 17 lipca 1935 roku w Saint John, w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik, był aktorem o międzynarodowej renomie, którego bogata kariera obejmowała blisko 170 ról filmowych i telewizyjnych. Zmarł 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, w wieku 88 lat, pozostawiając po sobie niezatarte dziedzictwo w historii kina. Aktor, który trzykrotnie żonaty, doczekał się pięciorga dzieci, w tym syna Kiefera Sutherlanda, również uznanego aktora. Jego profesjonalna ścieżka, choć związana z aktorstwem, rozpoczęła się od studiów inżynieryjnych, by ostatecznie skierować go ku scenie i ekranowi, gdzie zasłynął rolami w takich produkcjach jak „Parszywa dwunastka”, „M*A*S*H”, „Złoto dla zuchwałych” czy jako bezwzględny Prezydent Snow w serii „Igrzyska Śmierci”. W uznaniu jego wybitnych dokonań, w 2017 roku Akademia Filmowa uhonorowała go Oscarem Honorowym za całokształt twórczości.

Warto wiedzieć: Donald Sutherland był nie tylko wybitnym aktorem, ale także aktywnym działaczem społecznym, angażującym się w protesty przeciwko wojnie w Wietnamie, co doprowadziło do jego umieszczenia na liście obserwacyjnej NSA.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 88 lat (w chwili śmierci)
• Żona/Mąż: Francine Racette (od 1972)
• Dzieci: 5 (w tym Kiefer Sutherland)
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Oscar Honorowy za całokształt twórczości

Podstawowe informacje o Donaldzie Sutherlandzie

Dane biograficzne i pochodzenie

Donald McNichol Sutherland urodził się 17 lipca 1935 roku w Saint John General Hospital w Kanadzie. Jego życie zakończyło się 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, w wieku 88 lat. Przez ponad sześć dekad pracy w przemyśle filmowym, Sutherland zbudował imponującą filmografię, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i szanowanych aktorów swojego pokolenia. Jego pochodzenie z Saint John w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik stanowiło ważny element jego tożsamości.

Wykształcenie i początki drogi zawodowej

Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej, Donald Sutherland zdobył wszechstronne wykształcenie. Ukończył Bridgewater High School, a następnie, w 1958 roku, uzyskał podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu na Victoria University, afiliowanym przy University of Toronto. Choć początkowo planował karierę inżyniera, ostatecznie jego pasja do aktorstwa okazała się silniejsza. Aby doskonalić swój warsztat, w 1957 roku przeniósł się do Wielkiej Brytanii, gdzie podjął studia w prestiżowej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA).

Rodzina i życie prywatne Donalda Sutherland

Małżeństwa i związki

Donald Sutherland był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Lois May Hardwick, z którą zawarł związek małżeński w latach 1959–1966. Drugą żoną aktora była Shirley Douglas, z którą był związany w latach 1966–1970. Ostatnim i najdłuższym związkiem małżeńskim był ten z Francine Racette, z którą Donald Sutherland pobrał się w 1972 roku i pozostał jej mężem aż do swojej śmierci. Aktor był trzykrotnie żonaty, a jego życie osobiste było równie barwne jak kariera zawodowa.

Dzieci i dziedzictwo rodzinne

Donald Sutherland doczekał się łącznie pięciorga dzieci. Wśród nich znaleźli się synowie Kiefer Sutherland, Rossifa Sutherland i Angus Sutherland. Podobnie jak ich ojciec, Kiefer, Rossifa i Angus związali się zawodowo z aktorstwem, kontynuując rodzinna tradycję w Hollywood. Ich obecność na ekranie jest dowodem na talent przekazywany z pokolenia na pokolenie w rodzinie Sutherlandów.

Związek z Jane Fondą

W latach 1970–1972, podczas wspólnej pracy nad filmem „Klute”, Donald Sutherland pozostawał w głośnym, intymnym związku z aktorką Jane Fondą. Ich relacja wykraczała poza sferę zawodową; oboje dzielili silne przekonania polityczne i pasję do aktywizmu. Ten burzliwy okres w życiu aktora stanowił ważny rozdział zarówno w jego życiu osobistym, jak i w kontekście jego zaangażowania społecznego.

Kariera zawodowa Donalda Sutherland

Początki kariery i przełomowe role

Kariera Donalda Sutherlanda nabrała tempa w 1967 roku, kiedy otrzymał rolę w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen). Angaż ten był wynikiem rekomendacji reżysera Rogera Moore’a, który pokazał producentom roboczą wersję odcinka serialu „Święty” z udziałem Sutherlanda. Ta rola otworzyła mu drzwi do dalszej kariery w Hollywood, ugruntowując jego pozycję jako obiecującego aktora.

Ikoniczne role w filmach wojennych

Status międzynarodowej gwiazdy Donald Sutherland ugruntował w 1970 roku dzięki dwóm kultowym rolom w filmach wojennych. W czarnej komedii „M*A*S*H” wcielił się w postać kapitana „Hawkeye” Pierce’a, a w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) zagrał ekscentrycznego dowódcę czołgu „Oddball”. Obie kreacje przyniosły mu szerokie uznanie i zapisały się w historii kina, demonstrując jego zdolność do wcielania się w charyzmatyczne i zapadające w pamięć postaci.

Znaczące role w późniejszej karierze

W 1978 roku Donald Sutherland wystąpił w roli profesora Dave’a Jenningsa w komedii „Menażeria” (Animal House). Choć odrzucił wówczas propozycję 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty 40 000 dolarów, co okazało się znaczącym błędem finansowym, biorąc pod uwagę, że film zarobił ostatecznie 141,6 miliona dolarów, rola ta jest kolejnym dowodem jego wszechstronności. Sutherland zagrał w filmach takich jak „Ad Astra”, „Casanova” czy „Basmati Blues”. Jego filmografia obejmuje również udział w produkcjach „Il Castello dei Morti Vivi” (Morti Vivi) oraz „Zwyczajni ludzie”.

Rola Prezydenta Snowa w serii „Igrzyska Śmierci”

Młodsze pokolenia widzów zapamiętały Donalda Sutherlanda przede wszystkim jako bezwzględnego Prezydenta Snowa, głównego antagonistę w niezwykle popularnej serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games). Wcielał się w tę postać w latach 2012–2015, dostarczając niezapomnianych kreacji, które na trwałe wpisały się w kanon kina science fiction. Jego interpretacja Snowa stała się synonimem okrutnej władzy i manipulacji.

Dorobek telewizyjny

Dorobek telewizyjny Donalda Sutherlanda również jest imponujący. Wśród jego znaczących ról znalazła się nagrodzona nagrodą Emmy kreacja Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X” (1995). Ponadto, za rolę Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002) otrzymał Złoty Glob. Jego udział w produkcjach telewizyjnych świadczy o wszechstronności i zdolności do kreowania złożonych postaci na różnych platformach.

Nagrody i osiągnięcia Donalda Sutherland

Uhonorowanie przez Akademię Filmową

Mimo że Donald Sutherland jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych aktorów, którzy nigdy nie otrzymali nominacji do Oscara za konkretną rolę, Akademia Filmowa uhonorowała jego wieloletnią i wybitną karierę w 2017 roku, przyznając mu Oscara Honorowego za całokształt twórczości. To prestiżowe wyróżnienie stanowiło oficjalne docenienie jego wkładu w sztukę filmową.

Inne prestiżowe wyróżnienia

W trakcie swojej wieloletniej kariery Donald Sutherland zdobył szereg prestiżowych wyróżnień. Wśród nich znalazły się nagroda Primetime Emmy oraz dwa Złote Globy, które podkreślają jego talent i znaczenie dla przemysłu filmowego. Aktor był również nominowany do nagrody BAFTA za swoją rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” (1973), co świadczy o międzynarodowym uznaniu jego pracy.

Order Kanady

Donald Sutherland został dwukrotnie uhonorowany Orderem Kanady, najwyższym cywilnym odznaczeniem w Kanadzie, co podkreśla jego znaczący wkład w kulturę i społeczeństwo. W 1978 roku otrzymał stopień Oficera (OC), a w 2019 roku został podniesiony do najwyższej rangi Towarzysza (CC) za wybitne zasługi dla kultury. Te odznaczenia są dowodem na jego głębokie powiązanie z ojczyzną i docenienie jego międzynarodowej kariery.

Gwiazdy w Alejach Gwiazd

Uznanie dla Donalda Sutherlanda znajduje odzwierciedlenie w jego obecności w prestiżowych Alejach Gwiazd (Walk of Fame) w dwóch krajach. Kanadyjską gwiazdę otrzymał w 2000 roku, a hollywoodzką w 2011 roku. Posiadanie gwiazd w tak znaczących miejscach stanowi symboliczne upamiętnienie jego wpływu na światową kinematografię i kulturę.

Kluczowe role Donalda Sutherlanda

Kariera Donalda Sutherlanda obfitowała w niezapomniane role, które na stałe wpisały się w historię kina. Jego zdolność do wcielania się w różnorodne postacie sprawiła, że był ceniony zarówno przez widzów, jak i krytyków. Poniżej przedstawiono niektóre z jego najbardziej znaczących kreacji:

• „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen, 1967)
• „M*A*S*H” (1970) – jako kapitan „Hawkeye” Pierce
• „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes, 1970) – jako „Oddball”
• „Klute” (1971)
• „Nie oglądaj się teraz” (1973)
• „Menażeria” (Animal House, 1978) – jako profesor Dave Jennings
• „Obywatel X” (1995) – rola nagrodzona Emmy
• „Path to War” (2002) – rola nagrodzona Złotym Globem
• Seria „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games, 2012-2015) – jako Prezydent Snow

Nagrody i wyróżnienia Donalda Sutherlanda

Donald Sutherland zdobył liczne nagrody i wyróżnienia, które świadczą o jego wybitnym talencie i wkładzie w przemysł filmowy. Poniżej znajduje się zestawienie najważniejszych z nich:

Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Donalda Sutherland

Pierwsze kroki w mediach

Już w wieku 14 lat Donald Sutherland zdobył swoją pierwszą pracę jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. Było to jego pierwsze zetknięcie z mediami i zapowiedź przyszłej kariery w świecie opowiadania historii, choć wówczas jeszcze nie jako aktor. To doświadczenie stanowiło jego pierwszy kontakt z pracą w sferze publicznej.

Zainteresowania artystyczne w młodości

W młodości Donald Sutherland pasjonował się lalkarstwem (puppetry). Ta forma ekspresji artystycznej była jednym z jego wczesnych doświadczeń z dziedziną sztuki, zanim na dobre związał się z profesjonalną karierą aktorską. Zainteresowanie lalkarstwem mogło kształtować jego wyobraźnię i umiejętność wcielania się w różnorodne postacie.

Polityka i osobowość Donalda Sutherland

Zaangażowanie antywojenne

Donald Sutherland był zagorzałym aktywistą antywojennym, szczególnie głośno protestującym przeciwko wojnie w Wietnamie. Wraz z Jane Fondą współprodukował dokument „F.T.A.” (1972), który ukazywał nastroje wśród amerykańskich żołnierzy stacjonujących w regionie Pacyfiku. Jego zaangażowanie polityczne było na tyle znaczące, że w latach 1971–1973 znajdował się na „liście obserwacyjnej” NSA (National Security Agency) ze względu na swoją działalność w ruchu pokojowym.

Zdrowie i doświadczenia Donalda Sutherland

Dzieciństwo naznaczone chorobami

Dzieciństwo Donalda Sutherlanda było naznaczone ciężkimi chorobami. Jako dziecko zmagał się z gorączką reumatyczną, zapaleniem wątroby oraz polio, co miało znaczący wpływ na jego wczesne lata życia. Te doświadczenia zdrowotne z pewnością wpłynęły na jego późniejsze postrzeganie życia i kruchość ludzkiego zdrowia.

Zagrożenie życia podczas kręcenia filmu

Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, życie Donalda Sutherlanda było poważnie zagrożone. Aktor zachorował na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych, co stanowiło dla niego niezwykle trudne i niebezpieczne doświadczenie. Ten incydent podkreślał wyzwania i ryzyko związane z pracą na planie filmowym.

Donald Sutherland pozostanie na zawsze w pamięci widzów jako wszechstronny i charyzmatyczny aktor, który swoim talentem i zaangażowaniem wzbogacił świat kina. Jego życie, naznaczone zarówno wybitnymi osiągnięciami artystycznymi, jak i głębokim zaangażowaniem społecznym, stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń twórców i aktywistów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland